Werk je met propaan? Dan val je vanaf 31 augustus onder een certificering die je misschien niet hebt

Over dertien dagen verandert er iets waar een deel van de branche nog nauwelijks mee bezig is. Op 31 augustus 2026 treedt BRL100 versie 3.0 in werking, de Nederlandse beoordelingsrichtlijn voor bedrijven die aan koudemiddelcircuits werken.

Als je al jaren met F-gassen werkt en je certificaat op orde hebt, is dit vooral een kwestie van bijwerken. Maar er is een groep voor wie dit ingrijpender is: bedrijven die bewust op natuurlijke koudemiddelen zijn overgestapt en daarmee tot nu toe buiten dit stelsel vielen. Voor hen is dit geen aanpassing maar een nieuwe verplichting.

1. Wat er verandert

BRL100 is de bedrijfscertificering: hij gaat over jouw onderneming, je procedures en je gereedschap. BRL200 is de persoonscertificering van je monteurs. Die twee samen vormen het stelsel.

Tot nu toe was BRL100 in de kern een F-gassenverhaal. Versie 3.0 verbreedt dat naar alle gangbare koudemiddelen en verdeelt het werk in drie deelgebieden:

• Deelgebied I — F-gassen én koolwaterstoffen. Werk je met R32, R410A of R290 (propaan), dan valt dat allemaal hieronder.
• Deelgebied II — CO&sub2; (R744).
• Deelgebied III — ammoniak (R717).

Je certificeert je voor de gebieden waarin je daadwerkelijk werkt. Zit je alleen in woningbouw met warmtepompen en airco’s, dan is deelgebied I in de praktijk je verhaal.

2. Voor wie is dit nieuw?

Zodra je bedrijf of jij als zzp’er handelingen verricht aan een koelcircuit van stationaire apparatuur — warmtepompen, airco’s, koel- en vriesinstallaties — valt dat onder de bedrijfscertificering.

De groep die dit het hardst raakt is duidelijk: installateurs die de afgelopen jaren zijn overgestapt op monoblock- en propaantoestellen en dachten daarmee buiten het F-gassenverhaal te blijven. Dat klopte, tot nu.

Werk je uitsluitend aan de waterzijde van een monoblock — aansluiten, inregelen, onderhoud aan het cv-deel — en kom je nooit aan het koudemiddelcircuit? Dan ligt het anders. Precies daar zit het onderscheid, en dat is de vraag die je voor je eigen bedrijf scherp moet krijgen.

3. Wat de overgang praktisch betekent

Hier ontstaat de meeste onnodige paniek. Het is géén harde deadline waarop je certificaat vervalt.

• Bestaande certificaten blijven geldig tot je eerstvolgende reguliere audit.
• Die audit wordt dan een transitie-audit volgens versie 3.0. Dat is geen initiële beoordeling en leidt niet tot een verplichte extra inspectie binnen zes maanden.
• Er worden geen extra audits opgelegd alleen vanwege de overgang.
• Na 31 augustus 2026 worden geen certificaten meer afgegeven onder versie 2.0.
• Uiterlijk 31 augustus 2028 moet iedereen zijn overgestapt, afhankelijk van je eigen certificatiecyclus.

Een praktische overweging als je nu nog geen certificaat hebt maar al wel aan de eisen van versie 2.0 voldoet: een traject dat vóór 31 augustus start kan lichter uitvallen, omdat de initiële beoordeling onder versie 3.0 zwaarder is. Dat is geen truc, maar wel iets om met je certificerende instelling te bespreken.

4. Waar audits werkelijk op stuklopen

Vraag het aan iedereen die er een paar heeft meegemaakt: een audit faalt zelden tijdens de inspectie. Hij faalt in de voorbereiding. Vier dingen die je nu al kunt regelen:

Registratie in CO&sub2;-equivalenten

Dit is de klassieker. Veel bedrijven registreren netjes kilogrammen koudemiddel, maar niet de CO&sub2;-equivalenten. Dat laatste is nodig, en het is puur rekenwerk: kilogram maal GWP. Zet het in je systeem in plaats van het achteraf uit te rekenen.

Werkinstructies per koudemiddel en per handeling

Niet één algemene procedure, maar instructies die aansluiten bij wat je doet: afpersen, vacumëren, vullen, buitengebruikstelling. En verschillend per koudemiddel, want een handeling met propaan vraagt iets anders dan met R32.

Risicoanalyse voor brandbare en giftige stoffen

Werk je met natuurlijke koudemiddelen, dan hoort daar een taak-risico-analyse bij. Bij brandbare stoffen komt daar de vraag naar explosieveiligheid achteraan. Dit is nieuw voor bedrijven die alleen F-gassen gewend waren.

Gereedschap met kalibratiebewijs

Je meetapparatuur en lekdetectie moeten aantoonbaar geschikt en gekalibreerd zijn. Verlopen kalibratiebewijzen zijn een van de meest voorkomende tekortkomingen, en het vervelende is: dat kun je op de dag zelf niet meer oplossen.

De rode draad: de auditor vraagt niet of je het goed dóét. Hij vraagt of je kunt aantonen dat je het structureel goed doet. Voor veel vakbedrijven is dat het echte werk — niet de techniek, maar het vastleggen ervan.

5. Vergeet je monteurs niet

Bedrijfscertificering vraagt om voldoende gecertificeerd personeel. Ook aan die kant is het stelsel omgegooid: de oude F-gascategorieën maken plaats voor nieuwe scopes, met aparte certificaten voor CO&sub2; en ammoniak. Nieuwe persoonscertificaten hebben een geldigheidsduur van zeven jaar.

Monteurs met alleen een oud F-gassencertificaat hebben nog tijd — maar niet onbeperkt, en de overstap is meer dan een opfriscursus.

Waar je nu al rekening mee moet houden: de opleidingscapaciteit is beperkt. Er wordt in de branche openlijk gewaarschuwd voor een tekort aan gecertificeerde mensen. Wie wacht tot het knelt, staat achteraan in de rij. Plan de examens van je mensen nu in, niet volgend voorjaar.

6. Je stappenplan voor deze maand

1. Bepaal in welke deelgebieden je werkt. Kom je aan koudemiddelcircuits, en met welke stoffen?
2. Bel je certificerende instelling en vraag wanneer je eerstvolgende reguliere audit staat. Dat bepaalt je hele tijdlijn.
3. Controleer je koudemiddelregistratie op CO&sub2;-equivalenten.
4. Loop je kalibratiebewijzen na. Vandaag, niet in de week voor de audit.
5. Meld je monteurs aan voor de examens die ze nodig hebben.
6. Werk je handboek bij met werkinstructies per koudemiddel en de risicoanalyses.

Ga uit van de officiele bron

De richtlijn is vastgesteld door Rijkswaterstaat als schemabeheerder en vormt de Nederlandse uitwerking van de Europese F-gassenverordening. De precieze eisen, deelgebieden en de overgangsregeling staan in BRL 100 versie 3.0 zelf en in de toelichting op de overgangsregeling.

Ga voor jouw situatie altijd uit van die documenten en van je eigen certificerende instelling, niet van een samenvatting — ook niet van deze. Wat voor jouw bedrijf geldt hangt af van welke handelingen je verricht en welke stoffen daarbij betrokken zijn, en die afweging kunnen wij niet voor je maken.

---

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Werkzaamheden aan koudemiddelcircuits mogen uitsluitend worden uitgevoerd door daartoe gecertificeerde bedrijven en vakbekwame, gecertificeerde personen.

InstallatieTools
Voor installateurs, door installateurs.